- Tờ “Tin tức kinh tế Nhật Bản” cho rằng, vòng tròn kinh tế Trung Quốc đang từ từ mở rộng tại các quốc gia Trung Á. Bởi vì, Trung Quốc không chỉ coi Trung Á là căn cứ cung ứng dầu mỏ và khí đốt, mà còn được coi là thị trường xuất khẩu chủ yếu các mặt hàng công nghiệp.

Hiện nay, tại các chợ của Trung Á đang đầy rẫy các sản phẩm từ quần áo, giày dép đến đồ điện gia dụng do Trung Quốc sản xuất. Các quốc gia Trung Á lại hy vọng tận dụng chiều hướng phát triển của Trung Quốc để duy trì đà tăng trưởng kinh tế, thực hiện sự ổn định quốc gia.

Bazaar – khu chợ lớn nhất tại thủ đô Tashkent của Uzbekistan đã tập trung hơn 1000 cửa hàng, ông Akimov, một người bán hàng đồ gia dụng đang phủi chiếc tủ lạnh cho biết: “Hàng Trung Quốc đặc biệt có giá rất rẻ”. Giá của mỗi một chiếc tủ lạnh chỉ khoảng 200 USD, chưa bằng một nửa so với giá của đối thủ cạnh tranh khác.

Năm ngoái, sản phẩm điện gia dụng của Hàn Quốc chiếm phần lớn thị trường tại Trung Á, nhưng hiện giờ, sản phẩm Trung Quốc được ưa chuộng hơn. Rất nhiều cửa hàng đều bày bán điều hoà không khí do các nhà máy điện tử Trung Quốc sản xuất như hãng Haier…

Năm 2009, Trung Quốc tổng cộng đã nhập khẩu từ 5 nước Trung Á như Kazakhstan, Turkmenistan… tổng cộng khoảng 6,8 tỷ USD, gần bằng 7 lần so với năm 2001, chủ yếu là các mặt hàng tài nguyên như dầu mỏ. Nhưng, biên độ tăng của ngành xuất khẩu còn nhanh hơn, năm 2009, kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang Trung Á xấp xỉ 16,6 tỷ USD, tương đương khoảng 34 lần của năm 2001.

Hàng mà Trung Quốc xuất khẩu không chỉ có sản phẩm tiêu dùng, gần đây còn bao gồm cả một số sản phẩm công nghệ cao. Tập đoàn công nghệ Huawei đã bao thầu trọn gói việc thiết lập các dự án như mạng lưới điện thoại di động từ Công ty viễn thông của Uzbekistan. Tập đoàn ZTE cũng đã giành được đơn đặt hàng cho thiết bị thông tin của Tajikistan.

Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào 5 nước Trung Á cũng tăng mạnh, năm 2008 đạt khoảng 656 triệu USD, tương đương với 10 lần của năm 2003. Đầu tư chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tài nguyên. Các doanh nghiệp Trung Quốc còn liên tục thu mua một loạt các doanh nghiệp của Kazakhstan, hiện Trung Quốc đã kiểm soát một phần tư số dầu mỏ của quốc gia này.

Năm ngoái, các quốc gia Trung Á chỉ có một đường ống dần dầu mỏ và khí đốt sang Nga. Nhưng năm 2006, đường ống dẫn dầu của Trung Quốc và Kazakhstan đã được khai thông. Đường ống vận chuyển khí đốt của Turkmenistan qua Uzbekistan cũng được vận hành vào năm 2009.

Nhân viên phụ trách của một doanh nghiệp đồ gia dụng Trung Quốc cho biết: “Nếu số tài nguyên mà Trung Quốc nhập khẩu tăng lên, thì sức mua của các quốc gia Trung Á cũng sẽ tăng theo”. Các nước Trung Á dùng tài nguyên để đổi lấy đồng Nhân dân tệ, sau đó, dùng số vốn này để mua sản phẩm công nghiệp của Trung Quốc. Thương mại với các nước Trung Á đang ngày càng quen sử dụng đồng Nhân dân tệ để thanh toán.

Hiện nay, Nga vẫn đóng vai trò là một “ông anh cả” tại Trung Á, còn Mỹ đã thành lập một căn cứ quân sự tại Kyrgyzstan để triển khai hoạt động chống khủng bố tại Afghanistan. Có người cho rằng, việc Trung Quốc và các quốc gia Trung Á tăng cường giao lưu là có ý đồ muốn “hãm chân” Nga – Mỹ.

Thu Hà (Theo CE-VIT)

[Quay lại]