Để chuẩn bị vốn cho nhu cầu giải ngân
cuối năm, Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) lên kế hoạch phát
hành 6.000 tỷ đồng chứng chỉ tiền gửi VND ghi danh đợt hai, kéo dài từ
18/10/2010 đến 18/1/2011.
Trong lần thông báo đầu tiên, phát đi
cuối chiều 18/11, Vietinbank cam kết khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi
có thể hưởng lãi cao nhất tới 13% một năm trong ba tháng đầu tiên, sau
đó sẽ điều chỉnh định kỳ 3 tháng một lần. Ngoài ra, khách hàng còn được
thưởng lãi suất và hưởng cách tính lãi linh hoạt, mà nếu cộng dồn lại,
lãi suất thực có thể vượt 13,3% một năm, ngang ngửa với mức đỉnh 13,5%
do một ngân hàng cổ phần công bố cách đây ít ngày.
Tuy nhiên, sáng hôm sau, Vietinbank lại
quyết định chỉnh sửa, đưa lãi suất về 12% thay vì mức 13% một năm ban
đầu. Các điều kiện ưu đãi như thưởng hay tính lãi cho số ngày lẻ của
định kỳ điều chỉnh lãi suất vẫn giữ nguyên.
Đại diện ngân hàng lý giải phương án 13%
được đưa ra nhằm tăng khả năng cạnh tranh và tránh nguy cơ bị hút vốn
bởi các ngân hàng nhỏ, những nơi đã đẩy lãi suất lên cao hơn 13%. Còn
nay phải đưa về 12% vì Vietinbank là ngân hàng quốc doanh phải làm gương
trong việc ổn định thị trường. Hơn nữa Chủ tịch Hội đồng quản trị
Vietinbank đang đảm đương vai trò Chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng, nơi vừa
giành được sự đồng thuận của các thành viên về việc giữ lãi suất huy
động tiền đồng không quá 12%.
"Thực tình là trong hệ thống của chúng
tôi đã có tín hiệu vốn bị chảy sang các ngân hàng có lãi suất cao hơn.
Chúng tôi làm gương, nhưng các ngân hàng khác cứ tăng cao lãi suất thì
chúng tôi thật thiệt thòi", vị đại diện này than thở.
Nếu thực hiện theo phương án 13%,
Vietinbank là ngân hàng quốc doanh đầu tiên công khai chuyện vượt rào
lãi suất đã cam kết. Trước Vietinbank, một số ngân hàng quốc doanh khác
đã áp dụng mức trên 12%, nhưng họ chỉ dám làm "chui", cho phép khách
hàng thỏa thuận để đẩy lãi suất tiền gửi lên sát 13% một năm.
Câu chuyện Vietinbank đẩy lãi suất lên
cao rồi lại giật xuống thấp cho thấy một phần sự bí bách và căng thẳng
trên thị trường tiền tệ hiện nay. Các ngân hàng thi nhau đẩy lãi suất
vượt mức đã cam kết, nhằm tăng cường vét vốn cuối năm và đề phòng vốn
của mình không bị ngân hàng khác giành mất. Thực tế đã xảy ra trường hợp
nhân viên ngân hàng nhỏ mang cả xe chở tiền tới phòng giao dịch của
ngân hàng quốc doanh mời gọi khách hàng của nhà băng này về chỗ mình gửi
với lãi suất cao hơn.
Một quan chức Hiệp hội Ngân hàng buồn bã
cho rằng những gì diễn ra trên thị trường tiền tệ hiện nay không chỉ vì
nhu cầu vốn cuối năm tăng cao, mà còn do nhiễu tín hiệu điều hành. Trong
khi Ngân hàng Nhà nước phát tín hiệu ổn định lãi suất để làm sao vừa
kiềm chế lạm phát mà vẫn hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, thì Ủy
ban Giám sát Tài chính Quốc gia lại tuyên bố chủ trương của Chính phủ
về việc để lãi suất vận hành theo cơ chế thị trường.
"Các ngân hàng không biết đâu là tín hiệu
đúng và dẫn tới tình trạng một số thành viên Hiệp hội Ngân hàng đã
không tuân thủ cam kết kiềm chế lãi suất. Việc cạnh tranh bằng lãi suất
thế này sẽ khiến dòng vốn hữu hạn trên thị trường chạy vòng quanh, từ
nơi có lãi suất thấp sang nơi có lãi suất cao", vị quan chức này nói.
Theo vị quan chức này cuộc cạnh tranh
không bình đẳng sẽ khiến ngân hàng nghiêm túc thiệt thòi, nhưng thiệt
thòi hơn cả chính là các doanh nghiệp phải đi vay vốn sản xuất kinh
doanh và những người lao động đang cần công ăn việc làm.
Trao đổi với VnExpress.net chiều
18/11, Phó tổng giám đốc Vietinbank Lê Đức Thọ cho rằng trước mắt ngân
hàng sẽ nghiêm túc thực hiện cam kết trong Hiệp hội Ngân hàng bởi tình
hình huy động trong hệ thống vẫn tốt. Tuy nhiên, theo ông Thọ, nếu các
ngân hàng lớn cứ giữ lãi suất quanh 12% trong khi các ngân hàng nhỏ đẩy
lên trên 13, thậm chí trên 14% sẽ tạo cạnh tranh bất bình đẳng trên thị
trường ngân hàng.
Mặt khác, cuối năm nhu cầu vốn phục vụ
thanh toán, sản xuất kinh doanh và tiêu dùng dân cư tăng cao. Những lúc
như vậy, mặt bằng lãi suất trên thị trường khó có thể giữ mức thấp. "Hơn
nữa, ngân hàng cũng phải áp dụng mức lãi suất phù hợp với tình hình giá
cả, lạm phát", ông Thọ lý giải.
Tuy nhiên, theo vị quan chức Hiệp hội
Ngân hàng, mặt bằng lãi suất hiện nay đã có lợi cho người gửi tiền, bởi
nó quá thực dương so với lạm phát (theo tính toán cả năm nay chỉ số giá
tiêu dùng sẽ tăng không quá 10%). Nếu đẩy lên cao hơn, cao quá khả năng
chấp nhận của doanh nghiệp, sẽ này sinh tâm lý có tiền thì gửi ngân hàng
còn hơn bỏ vào sản xuất kinh doanh.
Theo VNE-Song Linh
