- Các số liệu tại Bảng xếp hạng V1000 – Top 1.000 DN đóng thuế thu nhập lớn nhất VN năm 2010 - do Cty Vietnam Report công bố mới đây tiếp tục cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của khối các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của VN.Chiếm tới 31,3% tống số DN lọt vào Bảng xếp hạng (BXH), khối DN FDI
trong V1.000 đã đóng góp trên 20.000 tỷ đồng thuế thu nhập, tương đương
khoảng 23,52% tổng số thuế thu nhập đóng góp của 1.000 DN đóng thuế lớn
nhất VN trong 3 năm 2007-2009.
Vẫn là con số khiêm tốn
Con số về đóng góp của FDI trong Bảng xếp hạng V1.000 đã nêu trên là rất
đáng ghi nhận. Tuy nhiên, đó vẫn là những đóng góp khiêm tốn nếu so
sánh với tỷ trọng rất lớn của FDI trong số lượng các hoạt động kinh tế
của VN. Trong năm 2009, các DN FDI tạo ra 17,5% GDP, 43,4% giá trị sản
xuất công nghiệp, chiếm 52,7% tổng xuất khẩu của cả nước. Có một nghịch
lý là cho dù có sức cạnh tranh lớn, trình độ công nghệ và quản lý hiện
đại hơn nhiều so với các DN trong nước, nhưng hiệu quả kinh doanh, mà cụ
thể là lợi nhuận, của các DN FDI là không đồng đều, và nói chung ở mức
thấp.
Xét về tỷ trọng 1.000 DN đóng thuế thu nhập nhiều nhất trong 3 năm 2007 –
2009, nhóm các DN FDI đến từ khu vực Châu Á và khu vực Đông Nam Á là
nhóm DN chiếm tỷ trọng lớn. Các DN đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Hong Kong
chiếm gần 50% tỷ trọng tổng thuế thu nhập DN trong Bảng V.1000. Tiếp
theo, các DN đến từ Châu Âu và Hoa Kỳ cũng chiếm tỷ lệ cao trong đóng
góp thuế thu nhập (21,64%). Tuy nhiên, các DN của một số nền kinh tế
khác đang có lợi nhuận không lớn, thậm chí thua lỗ, và do vậy đóng góp
thuế thu nhập DN còn hạn chế.
Theo số liệu thống kê của Cục Thuế TP HCM về kết quả kinh doanh năm 2009
của DN FDI trên địa bàn, gần 60% số DN báo cáo thua lỗ (một kết quả
không phải là bất thường so với những năm trước nên không thể đổ lỗi cho
hậu quả của khủng hoảng kinh tế thế giới). Sử dụng nhiều tài nguyên
thiên nhiên, năng lượng (đặc biệt là điện năng), nhưng hiệu quả kinh tế
và qua đó là đóng góp cho ngân sách một bộ phận DN FDI là rất hạn chế.
Thay đổi chiến lược
Trong bối cảnh đó, cần có sự thay đổi toàn diện về chiến lược thu hút và
phát triển DN FDI. Khi tiệm cận dần tới ngưỡng là nước có thu nhập
trung bình, VN cần có sự chủ động cao hơn trong việc thu hút và lựa chọn
đầu tư. Chiến lược xúc tiến đầu tư (promotion) cần được thay bằng chiến
lược hấp dẫn đầu tư (attraction). Tức là, VN cần chủ động và có tiêu
chí lựa chọn kỹ hơn các đối tác chiến lược và các nhà đầu tư chiến lược.
Ưu tiên cao nhất là khả năng tạo lợi nhuận và sự lan truyền về công
nghệ và quản lý của các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng.
Việc lựa chọn đối tác chiến lược có lẽ cần căn cứ vào thực tiễn đầu tư
của các DN FDI ở VN. Những nền kinh tế có các nhà đầu tư FDI kinh doanh
hiệu quả tại VN, đóng góp nhiều thuế thu nhập tại VN cần được coi là các
đối tác chiến lược trong hút đầu tư của VN.
DDDN