Sau khi NHNN có những biện pháp can thiệp, thị trường ngoại tệ tự do đã bị thu hẹp đáng kể. Chênh lệch tỷ giá giữa thị trường này so với thị trường chính thức từ mức cao ngất ngưởng (có lúc đã lên đến gần 2.000 VND/USD), giảm dần xuống, thậm chí có thời điểm còn thấp hơn cả thị trường chính thức.

 

Trên thị trường chính thức, tỷ giá giao dịch thực tế thường chưa sử dụng hết biên độ giao dịch +/- 1%; xen kẽ những ngày tăng đã có nhiều ngày đứng và nhiều ngày giảm và mức giảm lớn nhất so với tỷ giá sau ngày điều chỉnh tăng 11/2 có lúc lên đến 280 VND/USD.

 

Các doanh nghiệp và người dân đã bắt đầu bán ngoại tệ cho ngân hàng; bước đầu chuyển dần việc gửi/vay ngoại tệ sang mua/bán đứt đoạn ngoại tệ với ngân hàng.

 

NHNN mua ròng được 877 triệu USD từ đầu năm, riêng tháng 5 lên đến 1,2 tỷ USD nhằm cải thiện dự trữ ngoại hối quốc gia - một động thái mà từ giữa năm 2008 đến trước tháng 5/2011 chưa thực hiện được.

 

Động thái đưa tiền ra mua ngoại tệ còn góp phần cải thiện thanh khoản cho các ngân hàng thương mại, tạo tiền đề để giảm lãi suất cho vay.

 

Thị trường ngoại tệ ổn định cũng góp phần ổn định thị trường vàng. Giá vàng đã giảm từ đỉnh điểm 38,5 triệu  đồng/lượng, xuống dưới 37,9 triệu đồng/lượng; chuyển từ chỗ thường xuyên cao hơn giá vàng thế giới sang thấp hơn giá vàng thế giới; Việt Nam không phải nhập khẩu vàng để ổn định thị trường vàng trong nước.

 

 

Đạt được những kết quả trên do nhiều nguyên nhân. Trong đó, có nguyên nhân do NHNN đã chọn đúng vấn đề tỷ giá, từ đó vừa có thể chống tình trạng đô la hóa, vàng hóa, liên quan đến xuất nhập khẩu, liên quan đến nợ quốc gia, liên quan đến nhập khẩu lạm phát.

 

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã liên tục đưa ra nhiều giải pháp theo cùng một định hướng. Trong các giải pháp trên, đáng chú ý là những giải pháp sau đây.

 

Một, NHNN đã phối hợp Bộ Công an, các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm của các điểm giao dịch, niêm yết giá bằng ngoại tệ, các điểm mua bán ngoại tệ trái phép.

 

Hai, NHNN đã hai lần nâng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với ngoại tệ.

 

Ba, NHNN hai lần hạ trần lãi suất huy động tiền gửi đô la đối với tổ chức, cá nhân, tạo ra chênh lệch lớn hơn giữa lãi suất huy động ngoại tệ và nội tệ.

 

Bốn, NHNN đã có giải pháp “vượt trước ngăn chặn”. Lần thứ nhất vào 11/2, đứng trước sức ép tăng tỷ giá, chênh lệch tỷ giá giữa thị trường tự do và thị trường chính thức rất lớn, đã quyết định điều chỉnh tỷ giá tăng với tốc độ cao nhất so với các lần điều chỉnh trước đây.

 

Tháng trước, Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc ngoại tệ, hạ trần lãi suất huy động ngoại tệ, trước khi đưa một lượng tương đối lớn tiền đồng ra để mua ngoại tệ. Động thái này đã tạo điều kiện vừa tranh thủ thời cơ để tăng dự trữ ngoại tệ, cải thiện tính thanh khoản tiền đồng cho các ngân hàng thương mại, tạo điều kiện để hạ lãi suất cho vay,…, trong khi tỷ giá vẫn cơ bản giữ được ổn định.

 

 

Nhập siêu liên tục tăng lên trong các tháng đầu năm, việc khắc phục nó làm cho nhiều người thường nghĩ ngay đến việc tăng tỷ giá để chặn lại.

 

Nguồn cung ngoại tệ  vào nước ta trong năm nay từ nguồn đầu tư  trực tiếp nước ngoài trong 5 tháng giảm; từ nguồn kiều hối sẽ khó tăng cao như năm trước; từ nguồn đầu tư gián tiếp, từ nguồn hỗ trợ phát triển chính thức, từ chi tiêu của khách quốc tế đến Việt Nam có thể tăng, nhưng không cao.

 

Tốc độ tăng CPI đã chậm lại, nhưng vẫn còn cao, nên tâm lý lạm phát vẫn còn, người có vốn vẫn còn kỳ vọng vào các nơi trú ẩn an toàn, trong đó có ngoại tệ.

 

Mặc dù đã có  bài học về “vượt trước ngăn chặn” khi mua ngoại tệ, nhưng vẫn cần đặc biệt quan tâm đến biện pháp trung hòa, đến việc thu hồi đủ và kịp thời lượng tiền đồng đã đưa ra mua ngoại tệ để tránh gây áp lực đến lạm phát, đến tăng tỷ giá.