- Nhật Bản hiện đang có khoản nợ công khổng lồ khiến chính phủ nước này đang phải nhanh chóng tìm ra cách giải quyết trước khi bị thị trường quốc tế xem là một Hy Lạp tiếp theo.

Giới đầu tư hiện tại vẫn tỏ ra tương đối lạc quan về khoản nợ công của chính phủ Nhật. Tuy nhiên thái độ này có thể thay đổi trong vài tháng tới, khi mà chính phủ Nhật bước vào thời hạn cuối cùng là tháng Sáu để công bố kế hoạch cải tổ lại tình hình tài chính của nước này. Chính sự mất kiểm soát nợ công đã đẩy Hy Lạp vào khủng hoảng.

Công cụ chính được coi là có hiệu quả để giải quyết vấn đề nợ của Nhật là tăng thuế doanh thu, hiện ở mức 5% là một trong những mức thấp nhất trong số các nước công nghiệp hoá. Tại châu Âu, khoản thuế này có thể lên tới gần 20%. Tuy nhiên chính phủ Nhật lại lo ngại rằng tăng thuế có thể ảnh hưởng tới chi tiêu tiêu dùng, đẩy nền kinh tế trở lại suy thoái.

Nhật Bản rõ ràng phải có hành động ngay. Nợ công tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này hiện đã lên tới mức gấp hai lần tổng sản phẩm quốc nội hàng năm. Nhiều nhà phân tích đang đặt câu hỏi là liệu Nhật Bản còn có thể tiếp tục đi vay bao nhiêu lâu nữa mà vẫn tránh được chi phí vay tăng hoặc trong hoàn cảnh xấu nhất là phá sản.

Nguy cơ khủng hoảng nợ Nhật đã làm bùng lên một đợt bán tháo công trái chính phủ trong một thời gian ngắn. Standard & Poor's trong tháng Một cũng cảnh báo có thể hạ xếp hạng tín dụng của đất nước này xuống mức thấp hơn cả Chile. Hãng Moody's gần đây cũng tuyên bố sẽ hạ triển vọng của Nhật Bản nếu chính phủ nước này không đưa ra được một kế hoạch khả thi nhằm giảm nợ.

Gần đây Bộ trưởng Tài chính Naoto Kan đã bàn tới việc tăng thuế doanh thu. Tuy nhiên chính phủ Nhật lại vướng một vấn đề: chính quyền Hatoyama đã hứa sẽ không tăng thuế cho tới năm 2013.

Tăng thuế trong thời điểm này có thể ảnh hưởng tới đảng của ông Hatoyama trong tương lai, đặc biệt là cuộc bầu cử hạ việc sẽ được diễn ra vào tháng Bảy tới. Phần đông người dân không có phản ứng tích cực với việc tăng thuế, đặc biệt là người già.

Tuy nhiên các chuyên ra đều cho rằng việc tăng thuế doanh thu là không thể tránh khỏi, vấn đề là phải tăng như thế nào. Một số cảnh báo rằng biện pháp này phải được tiến hành thành từng giai đoạn và áp dụng dần nếu không sẽ giết chết sự phục hồi của kinh tế Nhật.

Toshihiro Nishibori, giáo sư kinh tế tại đại học Tokyo, đề xuất chinh phủ nên bắt đầu tăng thuế doanh thu ngay từ bây giờ, nhưng chia đều ra trong mười năm với mức tăng là một điểm phần trăm mỗi năm. Với phương pháp này, ông Nishibori cho rằng sẽ không chỉ trách được cho người tiêu dùng một cú sốc đột ngột mà còn đảo ngược lại tình trạng giảm phát nhờ tạo ra tâm lý đoán trước lạm phát. Theo giải thích của ông thì nếu thuế bất ngờ tăng 10% thì người tiêu dùng sẽ giảm bớt chi tiêu. Tuy nhiên nếu như thuế tăng dần dần và người dân biết được thuế sẽ tiếp tục tăng thì họ sẽ chi tiêu nhiều hơn.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, tổng số nợ chính phủ của Nhật hiện đang bằng khoảng 229% GDP năm nay, so với mức 92% của Mỹ và 118% của Ý. Nhưng có một yếu tố thuận lợi cho Nhật Bản là gần 95% số nợ hiện tại là do nhà đầu tư nội địa nắm giữ, vì vậy tình hình tài chính Nhật là ổn định hơn so với Mỹ khi có tới một phần tư trái phiếu chính phủ Mỹ là của nước ngoài.

InfoTV (Theo WSJ)

[Quay lại]