Căng thẳng Mỹ Trung về vấn đề nhân dân tệ hiện tại có nhiều điểm tương đồng với câu chuyện đồng yên Nhật vào những năm 80. Khi đó, phía Mỹ đặc biệt lo ngại về việc hàng nhập khẩu Nhật tràn ngập đất nước, cũng như tình hình hàng nhập khẩu Trung Quốc vào Mỹ hiện tại. Vì vậy chính phủ Mỹ đã gây sức ép buộc đồng yên tăng giá, như vậy sẽ khiến hàng nhập khẩu Nhật trở nên đắt hơn và xuất khẩu Mỹ sang Nhật rẻ hơn. Phía chính phủ Nhật chấp thuận, và đồng yên vọt lên gần 50% trong khoảng thời gian từ năm 1985 đến năm 1987.

Nhưng nhập khẩu hàng Nhật vẫn tiếp tục đổ vào Mỹ. Thâm hụt thương mại của Mỹ với Nhật trên thực tế còn tăng lên 108 tỷ đôla vào năm 1987, từ mức 94 tỷ đôla trong năm 1985. Việc đồng yên tăng giá không đủ để ngăn chặn đà phát triển của các công ty như Sony và Toyota. Các công ty này có quá nhiều lợi thế, đặc biệt là giá cả nhân công thấp.

Bài học từ câu chuyện này, theo phía Trung Quốc, là ngay cả khi đồng nhân dân tệ tăng mạnh cũng có thể không đem lại nhiều lợi ích cho kinh tế Mỹ.

Thực tế là một đồng nhân dân tệ mạnh lên sẽ không phải là một giải pháp nhanh chóng cho các vấn đề kinh tế của Mỹ. Trong thời gian từ năm 2005 đến năm 2008, đồng nhân dân tệ đã tăng giá 21% so với đồng đôla, tuy nhiên thâm hụt thương mại vẫn tiếp tục tăng lên.

Mặc dù vậy, có thể khẳng định rằng đồng nhân dân tệ vẫn đang bị định giá thấp hơn so với thực tế, có thể vào khoảng 20%. Nhu cầu hàng hoá Trung Quốc đang ngày một tăng, và điều này phải khiến đồng nhân dân tệ tăng giá. Một đồng nhân dân tệ mạnh hơn sẽ giúp người dân Trung Quốc có thể mua nhiều hàng hoá và dịch vụ nước ngoài hơn, và như vậy sẽ giúp đẩy mạnh hoạt động sản xuất thế giới

Nếu tỷ giá có biến động mạnh, chắc chắn sẽ có tác động lớn tới kinh tế. Tuy nhiên có hai lý do chính để có thể suy đoán rằng ngay cả khi đồng nhân dân tệ mạnh lên, thị trường việc làm tại Mỹ cũng không khá lên ngay lập tức.

Lý do đầu tiên là Trung Quốc và Mỹ không phải là hai nước duy nhất trên thế giới. Nhiều sản phẩm mà người ta cho rằng sản xuất tại Trung Quốc, trên thực tế chỉ được lắp ráp tại Trung Quốc. Các bộ phận cao cấp được sản xuất từ những nước như Israel hay Hàn Quốc, các bộ phận cơ bản đến từ Việt Nam.

Giá trị toàn bộ của sản phẩm được tính vào thâm hụt thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên một đồng nhân dân tệ mạnh hơn sẽ chỉ ảnh hưởng tới phần công việc thực hiện tại Trung Quốc. Và nếu như đồng nhân dân tệ tăng lên mạnh, một số phần việc này chỉ đơn giản là chuyển đến một nước khác như Việt Nam (với thu nhập bình quân 3.000 đôla một năm, so với 6.500 đôla tại Trung Quốc). Điều này sẽ không giúp Mỹ giảm tổng mức thâm hụt thương mại.

Lý do thứ hai là thay đổi tỷ giá tiền tệ sẽ không đem lại kết quả tức thì. Các công ty không thay đổi sản xuất chỉ trong vài tuần. Một công ty đang sử dụng nhà cung cấp Trung Quốc thì sẽ vẫn tiết kiệm hơn nếu tiếp tục thuê nhà cung cấp này trong thời gian trước mắt, ngay cả khi chi phí tăng, so với việc tìm một công ty khác tại một nước khác.

Việc đồng nhân dân tệ tăng giá sớm hay muộn cũng sẽ xảy ra, tuy nhiên phía Mỹ không nên mong đợi rằng đây sẽ là phương thuốc hữu hiệu cho những vấn đề mà kinh tế nước này đang gặp phải, nhất là trong tương lai gần.

InfoTV

[Quay lại]