Bên lề Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương APEC lần thứ 18 tại Hawaii, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã có cuộc hội đàm về vấn đề tỷ giá Nhân dân tệ - USD. 

Ông Obama hiện đang đối mặt với áp lực từ Quốc hội trong việc yêu cầu Trung Quốc tăng giá đồng nội tệ để đưa tỷ giá 2 đồng tiền về đúng “giá trị thực”.

Ông Obama hiểu rằng điều này là hết sức khó khăn vì Trung Quốc sẽ không dễ dàng chấp thuận việc tăng giá đồng nội tệ vì sẽ tác động tiêu cực đến lĩnh vực xuất khẩu - vốn là ngành kinh tế mũi nhọn của nước này. 

Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đang tăng trưởng chậm lại như hiện nay thì khả năng Bắc Kinh nhanh chóng tăng tỷ giá theo yêu cầu từ phía Mỹ lại càng trở nên khó khăn hơn.

Tốc độ lạm phát ở nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới chỉ còn 5,5% trong tháng 10 sau nhiều tháng duy trì mức tăng nhanh, trên 6%. Tuy nhiên tốc độ tăng GDP quý 3 của Trung Quốc chỉ đạt 9,1%, thấp nhất kể từ năm 2009 do chính sách tiền tệ thắt chặt và nhu cầu xuất khẩu suy giảm.

Về phần mình, Mỹ sử dụng những số liệu về lạm phát trong hơn 1 năm qua để đưa ra lập luận rằng nền kinh tế Trung Quốc nên coi trọng tiêu dùng trong nước, thay vì tập trung xuất khẩu như hiện nay, đặc biệt là khi đối tác thương mại lớn là châu Âu đang chìm trong khủng hoảng còn tình hình lạm phát trong nước đã được kiểm soát. 

Báo cáo mới công bố ngày hôm qua cho thấy, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc đã chậm lại tháng thứ 2 liên tiếp. Tổng kim ngạch xuất khẩu tháng 10 chỉ tăng 15,9% so với cùng kì năm trước, thay cho 17,1% của tháng 9 trước đó. 

Nếu bỏ qua dữ liệu xuất khẩu của tháng 2 do đây là thời điểm nghỉ Tết Âm lịch thì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu tháng vừa qua là mức thấp nhất kể từ tháng 10/2009.

Các nhà phân tích thậm chí còn cho rằng, tốc độ tăng trưởng trong lĩnh vực này sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới khi nhu cầu từ các nước phương Tây như Mỹ hay châu Âu đều có dấu hiệu sụt giảm. 

Trong tháng 10, khối lượng hàng xuất khẩu sang Liên minh châu Âu EU của Trung Quốc đã chậm lại một cách rõ rệt. Tốc độ tăng trưởng hàng xuất khẩu vào thị trường này chỉ còn là 8% so với cùng kì năm trước, chưa bằng 1/3 so với tốc độ tăng trưởng 25% những tháng đầu năm. Xuất khẩu sang Mỹ có phần khả quan hơn khi tăng 13,9% so với 1 năm trước đó.

Việc tăng giá đồng Nhân dân tệ có thể giúp chính quyền Trung Quốc kiểm soát vấn đề lạm phát tốt hơn.Tuy nhiên, đây có thể không phải là mối quan tâm lớn nhất của Bắc Kinh trong thời điểm này khi tốc độ lạm phát tháng 10 đã giảm xuống còn 5,5%. 

Trung Quốc đã đồng ý thực thi chính sách thả nổi 1 phần tỷ giá đồng Nhân dân tệ đối với USD vào tháng 6/2010, trước thềm hội nghị thượng định nhóm các nước G20 diễn ra tại Toronto. Kể từ đó, đồng Nhân dân tệ đã tăng 7,5% so với USD hoặc 10% nếu tính thêm các yếu tố lạm phát vì lạm phát tại Trung Quốc tăng nhanh hơn Mỹ. 

Tuy nhiên, so với rổ 6 tiền tệ lớn trên thế giới thì mức tăng này chỉ còn khoảng 1 nửa vì giá trị đồng USD đã bị giảm trong thời gian kể trên. 

Bà Wang, chuyên viên cao cấp tại Ngân hàng Thụy Sĩ UBS cho biết, tốc độ tăng giá hàng năm của đồng Nhân dân tệ so với USD sẽ giảm từ mức 5 - 6%, xuống còn 3-4% do xuất khẩu tăng trưởng chậm. Tốc độ này thậm chí còn chậm hơn nữa nếu đồng USD tăng giá so với đồng EUR hoặc các tiền tệ khác. 

Nhà kinh tế Brian Jackson của RBC Capital Markets cũng dự đoán các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc sẽ thực thi các biện pháp nhằm hạn chế tốc độ tăng giá của đồng nội tệ.

Trong khi đó, tại Mỹ, các nhà hoạch định chính sách lại đưa ra những cái nhìn đa chiều về vấn đề tỷ giá đối với đồng Nhân dân tệ. Nhiều ý kiến khẳng định việc tăng giá đồng tiền này có thể sẽ không mang lại nhiều ích lợi như kì vọng đối với nền kinh tế Mỹ và kêu gọi Tổng Thống Mỹ cần đề cập đến những biện pháp kích thích kinh tế khác.

Cựu thống đốc bang Massachusetts, ông Mitt Romney cho rằng, chính quyền Tổng thống Obama đáng lẽ phải có hành động kiên quyết đối với hành vi thao túng giá tiền tệ của Trung Quốc từ lâu. 

Nhiều khả năng ông Obama sẽ đệ đơn lên Tổ chức Thương mại thế giới WTO về việc Trung Quốc thao túng tiền tệ, nghĩa là sử dụng tỷ gía hối đoái của mình để đạt được những lợi thế cạnh tranh không công bằng.

Cựu phát ngôn viên Hạ viện Mỹ, ông Newt Gingrich cho rằng, cách tốt nhất để giải quyết tình trạng này là có những biện pháp trừng phạt nặng nề hơn đối với hành vi thao túng giá. 

Thượng viện Mỹ đã thông qua một dự luật yêu cầu Nhà Trắng tìm kiếm các biện pháp thuế khóa hoặc trừng phạt thương mại thích hợp đối với Trung Quốc nếu nước này nhất quyết không tăng tỷ giá đồng Nhân dân tệ. 

Tuy nhiên, những mâu thuẫn hiện tại có thể sẽ dẫn tới khả năng bùng nổ cuộc chiến tranh thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới và có thể sẽ mang lại những hậu quả không tốt đối với cả 2. 

Theo Wall Street Journal-DVT