Nhiều DN phàn nàn muốn vay vốn NH không những phải thế chấp với thủ tục rườm rà, thẩm tra tới lui nhiều lần mà trở ngại còn ở chỗ tài sản được định giá thấp, chưa tới 50% giá trị, thậm chí chỉ còn 30%.

Ông Trần Bá Dũng, Giám đốc Công ty TNHH Dương Quỳnh (TPHCM), than cả tuần nay chạy vạy nhiều NH để vay 3 tỉ đồng chuẩn bị nguồn hàng cho mùa kinh doanh Tết nhưng chẳng đi đến đâu. Không vay được từ NH, ông đành chuyển sang huy động vốn từ các kênh khác. Nhiều DN lớn làm ăn uy tín với NH lâu nay cũng phản ánh tuy NH vẫn cho vay nhưng thường không đáp ứng đầy đủ như trước.

Lo lắng của nhiều DN hiện nay còn ở chỗ lãi suất vốn vay. Ông Phạm Ngọc Châu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Hanco (TPHCM), bức xúc nhiều mặt hàng thực phẩm chế biến công ty ông đang kinh doanh chỉ có mức lãi ròng từ 2%- 5%, trong khi lãi vay NH lên đến 15%-16%/năm, thậm chí 18%/năm. Hằng năm, DN ông thường phải vay NH nhiều tỉ đồng nhưng với lãi suất cao như hiện nay, dù thiếu vốn cũng không dám vay bởi nếu vay với lãi suất cao như vậy thì lợi nhuận không đủ trả lãi NH.

Các DN xuất khẩu cà phê, tiêu, điều, hàng trang trí nội thất... cũng than họ đang gặp khó khăn về nguồn vốn nên không trữ được nguồn nguyên liệu. Vay NH thì lãi suất cao hơn lợi nhuận, còn trông chờ vào các nguồn vay ưu đãi thì không thấy đâu.

Nhiều DN cho biết: Bấm bụng vay vốn NH không chỉ phải thế chấp tài sản mà còn phải có hợp đồng xuất khẩu mới được chấp nhận (vì NH ngại rủi ro). Do đó đã có trường hợp cần vốn duy trì sản xuất nhưng chưa tìm được hợp đồng giá tốt cũng phải chấp nhận ký “đại” hợp đồng giá thấp hơn để làm thủ tục vay khiến DN thiệt đơn, thiệt kép...

Sản xuất, kinh doanh đình trệ

“Lãi suất cao, không huy động được nguồn vốn nên ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất cũng như mất cơ hội cho nhiều DN. Nhiều hợp đồng xuất khẩu phải hủy bỏ hoặc phải chấp nhận chịu phạt do DN “đói” vốn không kịp thu mua nguyên liệu giá tốt”- một thành viên Hiệp hội Cà phê - Cacao cho biết.

Theo ông Trần Văn Lĩnh, Tổng Giám đốc Công ty Xuất khẩu Thuận Phước (Đà Nẵng), hiện các DN còn có thể chịu đựng được nhưng vài tháng tới sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh do càng về cuối năm, tình hình cạnh tranh càng gay gắt.

Ông Nguyễn Văn Lộc, Tổng Giám đốc Công ty CP Đường Biên Hòa, cũng cho biết đơn vị ông là DN lớn được các NH ưu ái nhưng vay vốn trong thời điểm này cũng gặp khó khăn. Hiện một số NH đang siết lại hoạt động cho vay, trong khi thời điểm cuối năm DN cần nguồn vốn lớn. Thiếu vốn không chỉ ảnh hưởng đến kế hoạch dự trữ nguồn hàng, ứng vốn cho nông dân mà các dự án phát triển sản xuất của DN cũng phải đình trệ hoặc phải giảm quy mô...

Thông tin từ các hiệp hội ngành nghề cho thấy có nhiều cơ sở sản xuất, DN vừa và nhỏ lâu nay hoạt động nhờ vào nguồn vốn vay NH nhưng với lãi suất cao nên hoạt động không hiệu quả. Không ít cơ sở, DN đã phải giảm quy mô hoặc chỉ sản xuất cầm chừng.