Khối Nghiên cứu Kinh tế của Ngân hàng HSBC vừa công bố bản báo cáo về Kinh tế vĩ mô châu Á quý I/2012, theo đó bộ phận nghiên cứu kinh tế của HSBC kỳ vọng mức tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ là 5,7% cho năm 2012 (thấp hơn so với mục tiêu của chính phủ là 6,0 tới 6,5% cho năm 2012).

Nhìn lại tỷ lệ tăng trưởng GDP trong năm 2011 là 5,9%, các chuyên gia kinh tế của ngân hàng HSBC nói: "Nhu cầu nội địa là động lực tăng trưởng chính nhưng nhu cầu này cũng đang giảm đi do lạm phát tăng cao và tín dụng bị hạn chế".

Theo HSBC, các biện pháp thắt chặt từ đầu năm 2011 nhằm làm giảm tín dụng và cung tiền đã ảnh hưởng tiêu cực tới tăng trưởng. Tiêu dùng cá nhân, dù vẫn mạnh nhưng đã giảm bớt trong năm 2011 do lạm phát cao không suy giảm, hạn chế tiếp cận nguồn vốn tín dụng và giá bất động sản suy giảm.

Nhìn sang năm 2012, các nhà phân tích kinh tế HSBC cho rằng đầu tư được dự báo là sẽ giảm đi trong năm 2012 do tín dụng bị siết chặt; tuy nhiên, sẽ được bù lại bởi nguồn vốn FDI chảy vào, nguồn vốn trước nay vẫn ổn định và đáng tin cậy. Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn quan tâm đến việc thâm nhập vào thị trường Việt Nam mới mẻ, bằng chứng cụ thể là dòng vốn FDI vững chắc trong năm 2011.

"Xuất khẩu tăng mạnh là một điểm sáng khác và được dự báo sẽ tăng trong năm 2012 dù với một tốc độ chậm hơn", báo cáo nhận định về tình hình xuất khẩu năm 2012.

Về mặt giá trị, hàng sản xuất công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ và hàng thủ công chiếm 83% tổng lượng hàng xuất khẩu, xuất khẩu tăng mạnh trong năm 2011 chính nhờ vào  nhu cầu hàng nông sản, may mặc và dầu thô của Việt Nam cao, cũng như là do sự tăng giá hàng hóa.

Các sản phẩm nhiên liệu và nguyên liệu thô chiếm 61% xuất khẩu tổng kim ngạch nhập khẩu, trong khi máy móc thiết bị và dụng cụ chiếm 29% tổng kim ngạch này.

Xuất khẩu phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ làm cho cán cân thương mại của Việt Nam thâm hụt trong nhiều năm sắp tới. Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu cao hơn so với nhập khẩu là nguyên nhân giúp thu hẹp thâm hụt cán cân thương mại trong năm 2011 này.

Lãi suất còn 9% vào cuối năm 2012

Theo nhận định của HSBC, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhiều khả năng sẽ giảm lãi suất quy định từ 14% xuống 13% trong quý I/2012 và sau đó tiếp tục giảm còn 9% vào cuối năm 2012 khi lạm phát giảm xuống một con số.

HSBC cho rằng chính phủ Việt Nam đã thực hiện những bước cần thiết để thắt chặt chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ trong năm 2011. Do đó, thâm hụt ngân sách  giảm từ 5,7% GDP trong năm 2010 xuống còn 4,9% GDP trong năm 2011 cũng như tín dụng giảm từ 27,7% trong năm 2010 xuống còn 13% GDP trong năm 2011.

Trong bối cảnh giá điện có khả năng tăng và suy giảm nguồn cung thực phẩm khu vực có thể làm gia tăng áp lực lạm phát, tới cuối 2012, HSBC dự báo lạm phát sẽ giảm xuống còn một chữ số nhờ vào tác động mạnh của hiệu ứng cơ sở.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế ngân hàng HSBC, tình hình lạm phát luôn tăng của Việt Nam từ trước tới nay đã bộc lộ một số nhược điểm cơ bản của cơ cấu nền kinh tế, cụ thể là từ những doanh nghiệp nhà nước, đầu tư công và ngành ngân hàng. Chính phủ đã cam kết tăng cường hiệu quả đầu tư bằng cách ban hành nhiều quy định đối với cả ba đối tượng nêu trên.

"Tuy nhiên, tái cơ cấu thực sự có diễn ra hay không còn phụ thuộc rất nhiều vào sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố kinh tế và chính trị, hiện thời, không có vẻ là lạm phát sẽ giảm xuống nhanh chóng và tăng trưởng vẫn đang duy trì mạnh mẽ", các chuyên gia kinh tế của HSBC cảnh báo.