- Mới đây, Bộ Tài chính đề xuất việc giảm thuế nhập khẩu ôtô tải và ôtô chở người nguyên chiếc. Điều này có thực sự cần thiết?Theo đó, ôtô tải loại dưới 5 tấn dự kiến giảm từ 80% hiện nay xuống còn
30%, loại từ 5 đến 10 tấn giảm từ 55% xuống còn 25%, loại 10 đến 20 tấn
từ 30% giảm còn 25%. Ôtô chở người loại từ 9 chỗ ngồi trở xuống hiện nay
chịu thuế suất 83% dự kiến vẫn giữ nguyên trong năm 2011. Xe 2 cầu hiện
chịu thuế suất 83% dự kiến xuống còn 73%. Xe có dung tích xi lanh từ
2.500cc trở lên dự kiến giảm từ 83% xuống còn 77% và xe chở người từ 10
chỗ trở lên ( gồm cả xe buýt ) từ 83% xuống còn 70% vào năm 2011.
Chờ mãi vẫn thế
Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2010, tầm
nhìn đến 2020, ban hành kèm theo Quyết định số 177/2004/QĐ-TTg ngày
05/10/2004 của Thủ tướng Chính phủ đã đề ra mục tiêu cụ thể:
Về các loại xe thông dụng (xe tải, xe khách, xe con):
Đáp ứng khoảng 40-50% nhu cầu thị trường trong nước về số lượng và đạt
tỷ lệ sản xuất trong nước (hàm lượng chế tạo trong nước) đến 40% vào năm
2005; đáp ứng trên 80% nhu cầu thị trường trong nước về số lượng và đạt
tỷ lệ sản xuất trong nước 60% vào năm 2010 ( riêng động cơ phấn đấu đạt
tỷ lệ sản xuất trong nước 50%, hộp số đạt 90%)”. Để đạt được mong muốn
nước ta có một ngành công nghiệp sản xuất ôtô phát triển. Nhiều năm qua
chúng ta đã áp dụng mức thuế rất cao, nhằm hạn chế xe nhập khẩu, ưu tiên
phát triển sản xuất và lắp ráp xe trong nước với yêu cầu tỷ lệ nội địa
hoá ngày càng cao, nhưng đã không đạt được mục đích chiến lược đề ra.
Tuy nhiên, đến thời điểm này chúng ta có thể nói rằng, dù thuế suất nhập
khẩu cao, dù đã có nhiều bảo hộ, nhưng chờ mãi thì những mục tiêu đặt
ra với ngành công nghiệp này vẫn chưa đạt được và đã đến lúc phải nhìn
nhận một thực tế yếu kém của chương trình nội địa hoá xe ôtô sản xuất
trong nước cũng như so sánh những quyền lợi của các DN khác liên quan
như DN vận tải chẳng hạn.
Phù hợp cho sự phát triển
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia và nhất là khách hàng, người tiêu
dùng thì đây là một đề xuất phù hợp với tình hình thực tế, khách quan
tuy có hơi chậm so với yêu cầu đặt ra từ cơ sở đã được phản hồi từ nhiều
năm qua trên các phương tiện thông tin đại chúng và dư luận xã hội.
Thực tế những năm qua, chúng ta đã dùng thuế để bảo hộ xe lắp ráp trong
nước trong một thời gian quá dài và với một mức thuế suất quá cao, làm
cho giá xe ôtô ở VN thường đắt gấp 2 đến 3 lần các nước trên thế giới và
khu vực. Thuế nhập khẩu xe ôtô trong thời gian qua đã gây khó khăn cho
các DN vận tải trong đầu tư, mua sắm đổi mới phương tiện, làm tăng chi
phí vận tải, dẫn đến hạn chế cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập. Vừa qua
nước ta đã ký hiệp định song phương và đa phương với các nước trong khu
vực về vận tải đường bộ, nếu không thay đổi chính sách thuế, các DN của
ta sẽ “thua ngay trên sân nhà ” vì giá xe quá cao, tác động trực tiếp
vào giá thành. Duy trì chính sách thuế bảo hộ trong thời gian dài vừa
qua đã triệt tiêu sự cạnh tranh trong sản xuất của ngành công nghiệp ôtô
của ta. Hiệp hội Vận tải ôtô VN đã nhiều lần kiến nghị với Thủ tướng
Chính phủ cần có lộ trình giảm thuế nhập khẩu ôtô cho phù hợp nhằm tạo
điều kiện thuận lợi cho ngành vận tải ôtô hoạt động, phục vụ nền kinh tế
đất nước, sự đi lại của nhân dân và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Xét ở góc độ quyền lợi người tiêu dùng và các ngành nghề liên quan, thậm
chí cả với chính sự phát triển của ngành này (ở một góc độ nào đó) là
thực sự cần thiết.