- Chỉ khi giá sữa tăng 20% cơ quan quản lý mới có thể xử lý. Quy định như vậy nên các hãng sữa cứ tăng giá đều đặn miễn là không quá 20%/lần. Mấy ngày qua, người tiêu dùng (NTD) lại “thấp thỏm” trước thông tin một
số hãng sữa tiếp tục tăng giá bán lên 10%. Dù cơ quan chức năng nắm
được tình hình này nhưng đến nay vẫn chưa có cách nào để đối phó.
Thoải mái tăng giá
Qua khảo sát giá tại các đại lí sữa trên phố Hàng Buồm (Hà Nội), một số
nhãn sữa bột bắt đầu đợt tăng giá mới. Tiên phong là sữa Dumex, hãng này
đã tăng giá bán thêm khoảng 10% cho 17 loại sữa bột. Các loại sữa Dulac
cũng tăng giá mạnh. Cụ thể, Dulac Gold (hộp 800 gr) tăng thêm 30.000
đồng/hộp; Dulac 1 (hộp 800 gr) tăng 20.000 đồng/hộp... Đầu tháng 8/2010,
nhãn sữa X.O cũng thông báo tăng giá 2,5%. Không chịu thua kém, các
loại sữa bột được nhập nguyên hộp từ Nhật Bản như Wokodo, Meji cũng lần
lượt tăng từ mức 390.000đ/hôp lên mức 400.000đ/hộp (loại 850gr).
Đổ lỗi cho đợt tăng giá mới này, các hãng sữa vẫn lấy lý do tỷ giá USD
tăng cao bên cạnh giá nguyên liệu sữa thế giới tăng đã ảnh hưởng đến chi
phí kinh doanh. Theo đại diện công ty Friesland Campina Việt Nam, giá
tăng là do áp lực từ việc tăng giá của rất nhiều yếu tố đầu vào trong
thời gian qua, kể cả biến động tỷ giá.
Trong khi đó, đại diện Công ty sữa Dumex Việt Nam thì lí giải, khủng
hoảng tài chính từ năm 2008 đã khiến giá tiêu dùng tăng mạnh, nhưng
Dumex Việt Nam vẫn cố gắng chia sẻ khó khăn với người tiêu dùng. Tuy
nhiên, đến nay tỉ giá hối đoái và giá nguyên liệu vẫn tiếp tục gia tăng
khiến công ty không thể không tăng giá bán.
Tuy nhiên, theo số liệu của Tổng cục Hải quan, sau khi đã đạt đỉnh vào
tháng 5/2010, giá sữa nguyên liệu trên thị trường thế giới đã giảm trung
bình vài trăm USD/tấn. Cụ thể, giá sữa bột gầy trên thị trường châu Âu
và châu Úc (những thị trường nhập khẩu chính của Việt Nam) đã giảm từ
mức 3.200 - 3.600 USD/tấn trong tháng 5 xuống mức 2.900 -3.150 USD/tấn.
Sữa bột nguyên kem cũng giảm từ 4.000 USD/tấn xuống 3.200 - 3. 600
USD/tấn.
Dù giá sữa bột trên thị trường thế giới giảm, nhưng trong nước, những
mặt hàng sữa bột nhập khẩu lại đang vào đợt tăng giá mới. Theo nhận định
của các chuyên gia kinh tế, với mức giá nguyên liệu và thuế suất nhập
khẩu hiện hành thì việc các hãng sữa tăng trên 10% là quá cao so với
thực tế.
Chưa thể xử lý
Ông Nguyễn Tuấn Khải – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần
sữa quốc tế (IDP) cho rằng, có một thực tế ở nước ta, sữa bột nước ngoài
chiếm thị phần lớn (hơn 90%), ngay từ khi đưa sản phẩm vào Việt Nam,
các hãng sữa bột ngoại đã biết tìm cách tiếp cận thị trường nhanh chóng
từ khâu đưa sữa vào ngay từ đầu ở các bệnh viện, tạo dựng thương hiệu ưa
chuộng với người tiêu dùng mà các DN Việt Nam không thể làm được.
Thêm vào đó, phương thức quảng cáo độc đáo, lôi cuốn được NTD cũng là
thế mạnh của sữa ngoại. Do đó, họ đã tạo một thế độc quyền trên thị
trường và họ có quyền áp đặt mức giá riêng tuân theo quy định thương mại
quốc tế, cụ thể là nước sở tại không can thiệp vào mức giá đưa ra của
các hãng sữa nhập.
Theo ông Khải, nguyên nhân tỷ giá USD tăng cao không phải là cái chính
mà các DN nhập khẩu vịn cớ để tăng giá, dẫu biết các nguyên liệu đầu vào
thông qua nhập khẩu có liên quan đến tỷ giá nhưng các DN vẫn có thể
chịu đựng được, tỷ giá lên xuống là chuyện bình thường.
"Chính những quy định chưa rõ ràng trong thông tư 104 về quản lý giá của
Bộ Tài chính đã tạo điều kiện cho các hãng sữa ngoại lách luật (cơ quan
quản lý nhà nước chỉ can thiệp vào thị trường khi giá sữa tăng quá
20%), tự định giá theo kiểu độc quyền, cạnh tranh không lành mạnh" - ông
Khải nói.
Trước những lần tăng giá trước đây, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho
biết sẽ gấp rút sửa đổi thông tư 104 nhằm khắc phục những bất cập trong
việc quản lý giá sữa. Dự kiến, thông tư sửa đổi sẽ ban hành trong tháng
7/2010. Nhưng cho đến thời điểm này thông tư mới vẫn chưa được ban
hành.
Ông Nguyễn Tiến Thoả – Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho
biết, hiện tại Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo thông tư 104. Và
đang lấy ý kiến của Bộ Công Thương, Tư pháp để hoàn thiện, sẽ ban hành
trong thời gian sớm nhất.
Ông Thoả cho biết thêm, sẽ không có chuyện phân biệt doanh nghiệp nhà
nước, tư nhân hay doanh nghiệp nước ngoài trong quản lý, bình ổn giá,
bất kể mặt hàng nằm trong danh mục bình ổn giá do Chính phủ quy định đều
phải đăng ký, kê khai giá bán với cơ quan quản lý giá các cấp.