Giá sàn xuất khẩu gạo là cơ sở để doanh nghiệp ký kết hợp đồng và đăng ký hợp đồng xuất khẩu gạo, nhưng nhiều doanh nghiệp lẫn các địa phương than phiền cách tính và việc thực hiện còn bất cập, chưa sát với thực tế, nhất là trong bối cảnh thị trường gạo luôn biến động như hiện nay.

Giá sàn xuất khẩu gạo được tính dựa trên giá lúa định hướng hay giá sàn mua lúa. Trong khi đó, việc tính toán giá sàn mua lúa để tổ chức thu mua theo hướng dẫn vẫn còn chưa chính xác.

Điển hình như giá sàn mua lúa vụ hè thu 2011 được tính theo giá lúa hè thu 2010, rồi chia ra cho sản lượng của khoảng 11 tỉnh sản xuất lúa. Trong khi đó, mỗi tỉnh có sản lượng lúa rất khác nhau nên xác định giá sàn sẽ không chính xác.

Theo đại diện của Sở Công Thương Long An, cần công bố cách tính giá sàn xuất khẩu gạo mà trước đây Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã từng áp dụng và thường xuyên công bố trên website của hiệp hội để so sánh và làm rõ hơn các điểm khác biệt với cách tính mới của Bộ Tài chính.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục quản lý giá nói, Bộ Tài chính chỉ là người đưa ra phương pháp tính, còn việc tính toán và hàng tháng báo cáo là trách nhiệm của VFA xác định và công bố theo từng thời kỳ, báo cáo cho Bộ Tài chính và Bộ Công Thương để giám sát.

Các doanh nghiệp phải tự tính, báo cáo về hiệp hội, dựa trên đó, hiệp hội sẽ đưa ra 1 mức giá sàn nhất định rồi báo cáo lên 2 bộ.

Hai phương pháp chủ yếu trong tính giá sàn xuất khẩu gạo gồm phương pháp chi phí, xác định dựa trên giá vốn xuất khẩu bình quân theo từng tiêu chuẩn, phẩm cấp và mức lợi nhuận dự kiến.

Phương pháp thứ 2 là phương pháp khấu trừ, dựa trên giá gạo theo từng phẩm cấp được doanh nghiệp Việt Nam giao dịch trên các thị trường nhập khẩu chính do VFA xác định sau khi chiết trừ chi phí xếp dỡ và vận chuyển quốc tế, bảo hiểm vận tải, bảo hiểm hàng hoá, phí bến cảng, phí hải quan, kiểm tra chất lượng.