Theo Phó tổng giám đốc Saigon Co.op Bùi Hạnh Thu: "Cơn
sốt giá đường lắng xuống, khi người tiêu dùng đã mua chán chê, họ không
tiếp tục dự trữ nữa. Tâm điểm hiện nay là dầu ăn". Giá đăng ký bình ổn ở
siêu thị là 25.600 đồng, ở nơi khác là 24.500 đồng. Mức giá này đã chốt
từ tháng 6 và sẽ giữ nguyên cho đến cuối tháng 3 (tức thời gian bình ổn
giá kết thúc). Song, suốt thời gian qua, giá dầu ăn liên tục tăng lên.
Nếu đầu tháng 8, mặt hàng này dao động 27.000-31.000 đồng một lít thì
giá bán tại các chợ đều vượt trên 34.000 đồng.
Chị Hà, tiểu thương ở chợ Thái Bình chia sẻ: "Chỉ
trong một tháng, nhà cung cấp báo giá tăng 2 lần, khiến Neptune lên
38.000, tăng thêm 4.000 đồng và nếu lấy hàng mới sẽ phải bán với giá
39.000 đồng". Tương tự, Tường An từ 32.000 đồng một tháng trước đã nhảy
lên 36.000 đồng. Meizan, Simply bán với giá 34.000, 40.000 đồng. Theo
chị, giá tăng cao khiến sức mua tiêu thụ chậm, nhiều người chuyển sang
dầu lẻ, thậm chí dùng thêm mỡ động vật.
Chênh lệch lớn giữa giá bình ổn và ngoài thị trường
khiến khâu kiểm soát, hạn chế mua gom bán lại... gặp khó khăn. Bà Thu
chia sẻ: "Có những ngày giám đốc siêu thị phải đứng ở quầy đường và hiện
nay là quầy dầu để giám sát việc ra hàng, không để trống kệ, hay để con
buôn thu gom".
Saigon Co.op hiện thiếu lượng dầu ăn đủ cung ứng ra
thị trường hàng ngày. Theo bà Thu: "Các nhà máy đã nhận tiền của Saigon
Co.op nhưng họ than khó khăn trong việc mua ngoại tệ để nhập khẩu nguyên
liệu sản xuất".
Trong buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Công thương - Hồ
Thị Kim Thoa sáng 17/12, Phó giám đốc Sở Công thương Lê Ngọc Đào cũng
kiến nghị: "Nên có quy chế cho các doanh nghiệp tham gia chương trình
bình ổn giá được phép mua ngoại tệ ở ngân hàng để thực hiện nhiệm vụ
chính trị này". Theo bà, thời gian qua, nhiều đơn vị (nhập nguyên liệu
để sản xuất hàng bình ổn hoặc hàng hóa bổ sung: đường, thịt nguyên
liệu...) gặp khó khăn trong việc mua ngoại tệ, ảnh hưởng đến kế hoạch dự
trữ hàng bình ổn.
Ông Trương Quang Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ thị trường
trong nước cho rằng: "Phải xác định rõ con số cần là bao nhiêu, dùng cho
mục đích gì, liệu có ảnh hưởng đến nhập siêu... từ đó mới trình Ngân
hàng Nhà nước. Chứ nếu chỉ nói chung chung cho ngoại tệ để nhập khẩu dầu
ăn, có thể sẽ loạn lên".
Hiện tại, lượng hàng bình ổn chuẩn bị cho Tết đã vượt
nhiều lần so với mức được giao, trong đó có dầu ăn (đạt 2.800 tấn so với
số đăng ký 1.500 tấn, tức tăng 86,7%), song tình trạng khan hàng vẫn
diễn ra.
Một trong những nguyên nhân là do tâm lý người tiêu dùng, vốn rất nhạy cảm với biến động thị trường.
"Hễ thấy có người đến mua là nhiều bà nội trợ cũng lấy theo, trước đó
là đường và giờ là dầu ăn, chủ yếu mua tích trữ", bà Thu cho biết.
Hay câu chuyện con cá kèo bị tung tin ác ý ăn vào bị
ung thư khiến người tiêu dùng phản ứng mạnh, dù hiện tại thông tin này
đã bị bác bỏ. Phó giám đốc chợ Bình Điền - Nguyễn Đăng Phú cho biết giá
mỗi kg cá kèo chỉ còn 50.000 đồng, thay vì 210.000 đồng. Trường hợp
tương tự cũng xảy ra với cá tra. Dù lượng tiêu thụ nội địa ít, nhưng
việc WWF đưa vào danh sách đỏ đã khiến sức tiêu thụ loại cá này ở chợ
đầu mối giảm mạnh trong nhiều ngày qua.
Tới thời điểm này, các doanh nghiệp gần như hoàn tất nguồn hàng cho Tết, các phương án ứng phó khi thị trường có biến cũng đã được vạch ra.
Phó Tổng giám đốc Vissan Trần Tấn An cho biết cao điểm
sẽ cung ứng 1.200 tấn thịt heo, gấp đôi ngày thường. Giá cả biến động
sẽ dùng ngay đến lượng dự trữ ở kho đông lạnh khoảng 3.000 tấn, rã đông
và lập tức đưa tiêu thụ. Saigon Co.op tổ chức 300 chuyến bán hàng lưu
động trong cao điểm phục vụ Tết. Các doanh nghiệp lương thực cũng cam
kết tung hàng trong kho ra bán với giá bình ổn, nếu giá gạo có tăng mạnh
những ngày cuối năm.
Hiện, lượng dự trữ gạo nếp đạt trên 15.000 tấn so với
yêu cầu 9.000; đường ở mức 9.800 tấn, vượt hơn 2 lần kế hoạch; thịt gia
súc lên 14.500 tấn, thay vì con số được giao ban đầu 8.000 tấn; rau củ
quả 5.200 tấn, so với chỉ tiêu 1.500 tấn...
Theo VNE-Bạch Hường