Đó là thực tế của diễn biến giá xăng trong năm tháng liên tiếp, từ tháng 10-2009 đến tháng 2-2010. Vì sao và có hợp lý? “Giá xăng trong nước đang cao hơn giá thế giới đến 5%” - ông Lê Xuân Nghĩa, phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, khẳng định như vậy.
Đặc biệt, tại cuộc họp báo cùng ngày, Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng
Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng thừa nhận để tăng giá xăng quá dày thời
gian qua là một thiếu sót và Chính phủ sẽ rút kinh nghiệm.
Tăng nhanh hơn thế giới
Lý do tăng giá xăng đợt gần đây nhất ngày 21-2 được các doanh nghiệp
(DN) kinh doanh xăng dầu đưa ra là giá thế giới tăng cao, cộng với việc
điều chỉnh tỉ giá VND/USD. Tuy nhiên, thời điểm đó giá nhập khẩu mặt
hàng này chỉ tăng khoảng 400 đồng/lít so với lần tăng giá trước đó 37
ngày. Chỉ riêng với xăng, tính từ ngày 24-10-2009 đến lần tăng giá gần
đây nhất là ngày 21-2-2010, giá mặt hàng này, theo các chuyên gia, đã
tăng 8,76%, trong khi đó giá xăng nhập khẩu tại thị trường Singapore chỉ
tăng 3,75%.
Không thừa nhận mật độ điều chỉnh giá xăng dầu là quá dày, ông Bùi Ngọc
Bảo - tổng giám đốc Tổng công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) - cho rằng tốc
độ điều chỉnh giá hiện tại vẫn như các năm trước, gần như mỗi tháng một
lần, trong khi quy định cho phép 10 ngày/lần. Tuy nhiên trên thực tế,
mật độ số lần tăng giá thường cao hơn số lần giảm giá. Trong năm tháng
qua, giá xăng tăng bốn lần cũng được đánh giá là mật độ quá dày so với
một lần giảm.
Nếu tính từ lúc DN được quyền tự điều chỉnh giá (ngày 15-12-2009) đến
nay, xăng đã hai lần tăng giá, một lần giảm giá. Cả hai lần tăng giá
trong giai đoạn này đều cao hơn mức tăng của thế giới. Chẳng hạn trong
đợt tăng giá ngày 14-1, giá thế giới chỉ tăng tương đương 200 đồng/lít
thì trong nước tăng 450 đồng/lít. Ngày 21-2, giá thế giới tăng 400
đồng/lít thì trong nước tăng 590 đồng/lít!
Mức chiết khấu quá cao
Một điểm khác thường không được cơ quan quản lý giám sát đúng mức là
việc chiết khấu các DN dành cho đại lý thường rất cao. Petrolimex có hệ
thống đại lý hùng hậu nhất nên duy trì mức chiết khấu cao luôn có lợi
cho đầu mối này. Trong khi đó, cũng vì Petrolimex chiếm thị phần áp đảo
nên các DN khác phải chạy theo định hướng giá của đầu mối này. Tương tự
việc điều chỉnh giá, các DN kinh doanh xăng dầu nhỏ đều đang chạy theo
mức chiết khấu do Petrolimex đưa ra.
Trong hai tuần đầu tháng 2-2010, khi giá nhập khẩu dầu liên tục xoay
quanh mức 78-80 USD/thùng, các DN đầu mối vẫn im lặng dù thuế suất thuế
nhập khẩu dầu giảm từ 20% còn 15%. Việc giảm thuế này không cản được đợt
tăng giá lúc đó, thậm chí lại kéo theo động thái tăng mức chiết khấu
cho đại lý. Cụ thể, mức chiết khấu từ 600-700 đồng/lít các DN đã tăng
lên 800-1.000 đồng/lít. “Giảm mức chiết khấu xuống để giảm giá bán lẻ
cho người tiêu dùng là điều nên làm nhưng chúng tôi không thể làm khác
Petrolimex” - trưởng phòng kinh doanh một DN nhập khẩu thừa nhận.
Dù cơ chế điều hành xăng dầu đã thay đổi, công thức giá cũng được công
khai nhưng vẫn còn khá nhiều nghịch lý trong hoạt động này. Cơ quan quản
lý nhà nước vẫn không nắm chắc chi phí hoạt động của DN. Bằng chứng là
trong đợt tăng giá xăng ngày 21-2, trong khi một lãnh đạo Cục Quản lý
giá cho rằng mức tăng hợp lý thì một lãnh đạo khác lại khẳng định DN đầu
mối có thể lãi 200 đồng/lít!
Cũng chính vì nhận thấy còn nhiều điểm bất hợp lý trong cơ chế điều hành
giá xăng dầu hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng phải xem xét điều chỉnh cơ
chế này cho phù hợp với thực tế, nhất là việc giám sát chi phí của các
đầu mối nhập khẩu.
.jpg "Nhôm kính, cửa nhôm, cửa kính, khung nhôm, nhom kinh, cua nhom, cua kinh, khung nhom, dich vu nhom kinh.")
